MEDICA - Laboratorium Analiz Medycznych
ul. Słowackiego 48/48a
26-600 Radom
tel./fax.: 48 365 49 33
e-mail: medica@medica.radom.pl

Godziny Otwarcia:
Pn-Pt 700-1900
So 700-1500

Prolaktyna [PRL]

autor / wtorek, 07 April 2015 / W kategorii:

Prolaktyna jest hormonem  peptydowym  syntetyzowanym, gromadzonym  i pulsacyjnie wydzielanym głównie przez przedni płat przysadki mózgowej. Jej niewielkie ilości produkowane są w błonie doczesnej macicy, łożysku, jelicie, tkankach immunologicznych i gruczoły piersiowe.  Jej wydzielanie jest regulowane i hamowane przez dopaminę, a stymulowane przez serotoninę. Prolaktyna pobudza rozwój gruczołu piersiowego, opowiada za indukcję i podtrzymywanie laktogenezy zarówno w czasie ciąży jak i laktacji. Hormon ten stymuluje ciałko żółte do produkcji progesteronu. U mężczyzn oddziałując na komórki jąder nasila syntezę testosteronu. W krążeniu prolaktyna obecna jest w 3 immunoreaktywnych odmianach, tj.

  • Formie monomerycznej- tzw. mała prolaktyna
  • Formie dimerycznej- tzw. duża prolaktyna (Big-PRL)
  • Formie polimerycznej – tzw. bardzo duża prolaktyna (BigBig-PRL)

Forma monomeryczna stanowi w warunkach fizjologicznych ok.85 % wydzielanej do krwi prolaktyny i cechuje się największą bioaktywnością. Forma dimeryczna i polimeryczna stanowią odpowiednio 10-15% i 1-2% prolaktyny we krwi.

Fizjologicznie ok.10 krotne zwiększenie stężenia tego hormonu obserwuje się w okresie ciąży i u noworodków.  Podwyższony poziom PRL towarzyszy również laktacji, wysiłkowi fizycznemu, aktywności seksualnej – drażnieniu brodawek sutkowych i szyjki macicy, spożywaniu posiłków, zwłaszcza tych bogatych w tłuszcze i białka, hipoglikemii indukowanej insuliną oraz w sytuacjach stresowych. Wydzielanie tego hormonu zwiększa się fizjologicznie w nocy podczas snu i szczyt wydzielania przypada między godziną 3 a 5 rano. U kobiet jej stężenie nieznacznie wzrasta w okresie owulacji.

Hiperprolaktynemia jest zaburzeniem polegającym na stałym lub występującym okresowo wzmożonym wydzielaniem prolaktyny. Rozpoznanie ustala się na podstawie co najmniej dwukrotnego oznaczenia jej stężenie w surowicy pacjenta. Objawy nadmiaru PRL przypominają konsekwencje niedoboru hormonów płciowych. Są to: zaburzenia miesiączkowania, niepłodność, trądzik, nadmierne owłosienie, impotencja u mężczyzn, zmniejszone libido, depresja, drażliwość, zaburzenia mineralizacji kości, mlekotok, powiększenie gruczołów piersiowych.

Oznaczenie prolaktyny wykorzystuje się do:

  • diagnostyki przyczyn zaburzeń miesiączkowania u kobiet
  • diagnostyki przyczyn niepłodności u kobiet
  • poszukiwania przyczyn mlekotoku
  • diagnostyki przyczyn niepłodności i zaburzeń erekcji u mężczyzn
  • diagnostyki gruczolaka przysadki (prolaktinoma)
  • oceny funkcji przedniego płata przysadki (razem z oznaczeniami stężeń innych hormonów)
  • monitorowania leczenia gruczolaka przysadki i wykrywania jego wznowy
  • poszukiwania przyczyny bólów głowy i zaburzeń widzenia

Obrazek pochodzi z Wikimedia Commons, autor: Thomas Steiner, tłumaczenie: Michał Komorniczak

Poziom hormonów płciowych u kobiet jest zależny od fazy cyklu miesiączkowego. W związku z tym  badanie ich poziomu należy wykonać w odpowiedniej fazie cyklu:

  • W fazie folikularnej (między 2. a 5. d.c.) zaleca się oznaczenie FSH, LH, Estradiolu, PRL, DHEA, DHEA-S, Testosteronu, 17-OH progesteronu i Androstendionu
  • W fazie okołoowulacyjnej (tj. między 12. a 14. d.c. przy 28-dniowych cyklach lub 12-14 dni przed spodziewaną miesiączką w pozostałych przypadkach) zaleca się oznaczenie FSH, LH i Estradiolu przy monitorowaniu owulacji
  • W fazie lutealnej (tj. ok. 21. d.c. przy 28-dniowych cyklach, lub ok. 7 dni przed spodziewaną miesiączką w pozostałych przypadkach) przeprowadza się badanie poziomu Progesteronu

 

Przygotowanie do badania: Pacjent musi być na czczo, po przespanej nocy. Na 48 godzin przed planowanym badaniem należy unikać nadmiernego wysiłku fizycznego i stresu. Ponieważ stężenie prolaktyny podlega wahaniom dobowym, pacjent na pobranie materiału do badania powinien zgłosić się między 7:00 a 9:00 rano. Oznaczenie prolaktyny kobiety powinny wykonywać na początku cyklu miesięcznego (między 2. a 5. d.c.), chyba że lekarz zaleci inaczej.

Niektóre leki takie jak L-dopa i bromokryptyna hamują wydzielanie PRL. Leki psychotropowe (z grupy fenotiazyn), przeciwnadciśnieniowe (rezerpiny),TRH i terapia estrogenowa wykazują tendencję do podwyższania wydzielania PRL. Na wynik badania prolaktyny wpływ mogą mieć: intensywny wysiłek, stres, problemy ze snem, stymulacja sutków, przyjmowanie niektórych leków, a także odbycie badania ze znacznikiem radioaktywnym w ciągu tygodnia poprzedzającego badanie prolaktyny. Podczas rejestracji na badanie należy poinformować o stosowanych lekach i preparatach farmaceutycznych oraz o przebytych badaniach ze znacznikiem radioaktywnym.

Czas oczekiwania na wynik: 1 dzień roboczy

« Wróć do listy terminów
GÓRA

Newsletter

Zapisz się do Naszej listy kontaktowej, aby raz w tygodniu otrzymywać aktualności z Naszej strony, oraz informacje o najnowszych Promocjach!

Dziękujemy za zapisanie się do Neszego Newslettera!